Radyoloji Teknikerliği Nedir?

Yılda 2 Ay Tatil Yapan Meslek: Radyoloji Teknikerliği

Radyoloji Teknikerliği Nedir?

Aklınıza öğretmenlik dışında bir meslek gelmiyorsa, radyoloji teknikerliği mesleğini henüz bilmiyorsunuz demektir. Sağlık alanında, yardımcı sağlık personeli olarak  görev alan radyoloji teknikerlerinin; röntgen, tomografi, mrg gibi x ışını ve görüntüleme işlemlerini içeren  branşlarda ve bölümlerde çalışma imkanları vardır. Öğretmenlik mesleğinde sadece okul tatil olduğunda izin kullanılabiliyor ancak radyoloji teknikerliğinde ise, yılın istediğiniz zamanı için 2 ya da 3 aya kadar izin kullanılabiliyor. Radyoloji teknikeri olmak için, sağlık meslek liseleri tıbbi görüntüleme teknikleri bölümünde 4 yıllık bir öğrenim görmek  ya da üniversitelerin sağlık meslek yüksek okullarında 2 yıllık tıbbi görüntüleme teknikleri eğitimini almak gerekir.

Eğitim süresi boyunca dersleri ağır olan, ama pratikte çoğu sağlık bölümünden daha kolay bir meslektir. Anatomi, fizyoloji, enfeksiyon hastalıkları, farmakoloji  derslerinin yanında radyolojik inceleme, radyasyon fiziği gibi daha teknik dersler bulunmaktadır. Sayısal bir bölüm olduğu için fizik ve matematikte alınması gereken dersler arasındadır. Bu derslerin dışında sağlıkla ilgili tıbbi etik, sağlık yönetimi, genel beslenme, edebiyat dersleri de alınmaktadır. Staj zorunluluğu bulunan tıbbi görüntüleme  bölümünü okuyan öğrenciler, devlet  ve özel olmak üzere birçok yerde pratik eğitim alma imkanı elde edebiliyor. Sağlık meslek lisesinde bu bölümü okuyanlar için, üniversiteye yatay geçiş hakkı vardır. Marmara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi gibi çok iyi devlet üniversitelerinde ya da özel üniversitelerin bir çoğunda tıbbi görüntüleme eğitimi alınabilmektedir. Sadece lise çıkışlılar için radyoloji teknisyeni ya da tıbbi görüntüleme teknisyeni, üniversiteden mezun olan içinse radyoloji teknikerliği ünvanı kazanılır.

Radyasyon (Şua) İzni

Radyoloji teknikerliğinde  kesintisiz olarak bir ay şua izni verilir. Şua ışın anlamına gelir. Bir diğer adıyla radyasyon izninin kesintisiz olmasının altını özellikle çizelim. Kesintisiz demek 30 günü hiç bölmeden, bütün halde kullanmaktır. Amirler dahil bu izni bölme yetkisi yoktur. Radyoloji teknikeri bu şua iznini hakettiği andan itibaren istediği zaman bu iznini kullanabilir. Bu hak yasa ile korunma altına alınmıştır. 30 günlük süre X ışını yani radyasyona maruz kalınan vücudun dinlenmesi ve zararlı ışınlardan arınabilmesi için verilmektedir. Şua izni 6 ayda bir hak edilir. Bunun dışında 20 gün yıllık izin bulunur. 10 yılını doldurmuşlar içinse bu süre 30 güne çıkar. Bu da yılda 2 ay izin kullanmak demektir. Herhangi bir durumda kullanılmasına izin verilmeme gibi bir şey söz konusu olamaz. Bu iznin radyoloji çalışanları tarafından muhakkak kullanılması gerekir.

Günde 7 Saat Çalışmak

Avantajı bununla sınırlı kalmıyor. Özellikle haftalık çalışma saatleri konusunda  da bu bölüm çalışanlarına, çoğu mesleğe oranla büyük avantaj sağlıyor. Bu meslekte günde 7 saat, haftada ise 35 saat çalışılır. 2010 yılından önce bu süre günde 5 saat, haftada ise 25 saatti. Bu da haftada bir gün çalışmak anlamına gelmekteydi. Tek bir 24 saatlik nöbet sonrasında, tüm hafta izin kullanmak neredeyse hiçbir meslekte görülmeyen bir lütuftu. Sonrasında yasa değişikliği ile 9 saate çıkarılmış, daha da sonrasında tekrar 7 saate düşürülerek bu şekilde kalmıştır. Nöbet tutmak isteyen için haftada 2 gün işe gelmek büyük avantajdır. Ama bu bölümde çalışan tıbbi görüntüleme teknikeri istemediği sürece, fazladan çalıştıramazlar. Riskli birim olmasından dolayı, fazla mesai yapmama hakkı çalışanlara tanınmaktadır. Yoğun yerler için çok yorucu bir meslek olmasına rağmen, sadece teşhis bölümünde olmanın verdiği kolaylıklar da vardır. Sağlık sektöründe, uzun süreli hasta takibine gerek kalmayan nadir bölümlerdendir. Hasta  birime başvurur ve filmini çektirip  gider. Hasta ile iletişim kısadır. Çekim sonrasında iş devam eder. Görüntü düzenlenmesi, basılması, dosyalanması radyoloji teknikerinin görevidir. Hasta sayısı hastanelere göre çok farklılık gösterebilmektedir. Gece gündüz kesintisiz hizmet veren yerlerde nöbet usulü çalışma şekli yaygındır. Haftada iki ya da üç kez nöbet tutarak haftalık mesai kolaylıkla doldurulabilir. Eskiden özel iş yerlerinde ya da hastanelerde, tıbbi görüntüleme teknikerlerine özel olarak, süt ve yoğurt verilirdi. Süt ve yoğurt radyasyonun vücuttan atılmasında olumlu etkisi bulunduğu için, ama  artık böyle bir ikramları  bulunmamaktadır. Atamalarda eskiye oranla çok fazla düşüş olmuştur. Özel üniversitelerde bu bölümlerin çokça açılması, bu atama konusunu  biraz zora düşürmüştür. Bu bölümde çalışanlar, radyasyon ölçer özel bir dozimetre taşırlar ve bu şekilde vücuda alınan radyasyon takibi yapılır. Aşılmaması gerek doz aşımlarında ise, buna yönelik iyileştirici işlemler yapılır. Bu iyileştirici işlemler, bölümden uzaklaşma ya da izne ayrılma şeklinde olabilir. Bölüm x- ışını kullanılan tüm alanları kapsar. Röntgen, Mammografi, Kemik Danstometrisi, Bilgisayarlı Tomografi (BT/CT) , Mrg (Manyetik Rezonans Görüntüleme) , Nükleer Tıp, Periferik ve Koroner Anjiografi, Radyoterapi gibi bölümlere ayrılır. Bunların eğitimi öğrenim görülen okullarda, teorik ve stajdaysa pratik olarak verilir. Bu bölümlerde radyoterapinin ayrıca iki yıllık bir öğrenimi  de vardır. Ancak radyoloji teknikerliğinden mezun biri, çalıştığı hastanede radyoterapi bulunması halinde, radyoterapi için ayrıca bir üniversite daha okuması beklenmez ve bu bölümde görev alabilir.  Hangi alanda ilerlemek isteniyorsa, onun üzerine daha çok düşülerek kişi kendini geliştirebilir. Mrg bölümü özellikle daha ileri bir tetkik olmasından ötürü daha değerli görünmekte ve radyoloji teknikerleri için  Mrg bilmek daha avantajlı bir hale gelmektedir.

Radyasyondan Korunma

Bu birimde çalışan radyoloji teknikerleri için üzerinde durulması gereken en önemli nokta, korunmadır. Radyasyonun fiziksel olarak yıllara yayılabilen birçok zararı vardır. Bu zararların geri dönüşsüz hastalıklara dönüşmemesi için korunmaya çok özen gösterilmelidir. Kan hücreleri, göz ve vücudun daha bir çok bölümü radyasyona karşı hassastır ve korumaya alınmalıdır. Radyasyonun emilimi uzun süreye yayılır. Her ne kadar direk ışına maruz kalınmasa da, ikincil radyasyon denilen sekonder radyasyon vücut tarafından emilerek yıllar sonra zararlarını gösterebilir. Her durumda kurşun önlük kullanmak çok önemlidir. Radyasyondan ilk etkilenen ve en hassas olan bölgelerin başında troid gelmektedir. Bunun için özel kurşundan troid koruyucu boyunluk kullanmak zararı en aza indirger. Hamilelik ya da süt izni durumlarında, bayan çalışanlar bu bölümden uzaklaştırılarak başka bölümde istihdam ettirilir. Hamileliğe karar verildiğinde, bölüm çalışanının korunmaya özen göstermesi büyük önem taşır. Hamilelik kesinleşene kadar, tüm koruyucu prensiplerine uygun olarak davranılmalı kurşun ekipmanlar yine aynı titizlikle kullanılmalıdır.  Radyasyondan korunmak için izinler ve az çalışma saatleri dışında kişisel koruyucu olan kurşun ekipmanlar kullanılır. Bu ekipmanlar kurşun önlük, kurşun boyunluk, kurşun kaplama gözlük ve eldiven, yine kurşun kaplanmış bölgesel koruyucular ve kurşun paravanlar olarak birçok çeşittedir. Çalışan bölüme göre bunların kullanılma durumu farklılık gösterebilir. Çalışılan birim özellikli bir birimdir ve duvarlarından kapılarına kadar özel kurşunlarla kaplanır. Camlar da yine kurşun kaplama olur. Paravanlar ile radyasyon koruması desteklenir.  Ayrıca erken emeklilik hakkına sahip olan nadir mesleklerden olması da su götürmez bir avantajdır. Yılda 90 gün olan yıpranma payı, yeni yasalarla düşürülmüş olsa da, erken emekli olmada yıpranma payı büyük önem taşımaktadır.

Bir Cevap Yazın